رضا آشفته:

منصور خلج سال‌ها زحمت کشيد تا مجموعه‌اي از نمايشنامه‌نويسان سراسر جهان را به مخاطبان ايراني معرفي کند. با آن که به اختصار اين نمايشنامه‌نويسان معرفي مي‌شدند، اما همين مختصر هم براي اهلش مناسب و مفيد بود تا اگر بيشتر از اين به دنبال کسب اطلاعات است، به دنبال منابع خارجي زبان برود.
زيبايي اين مجموعه به آن حد است که از ابتدايي‌ترين تا به روزترين نمايشنامه‌نويسان مشهور جهان در يک کتاب گردآوري شده است. اطلاعاتي در حد زندگي‌نامه، آثار و نقد و تحليل‌هاي کوتاه که بيانگر سبک و شيوه نگارشي و موقعيت هنري آن نويسنده در سطح جهان است.
در جلد اول نمايشنامه‌نويساني مانند اشيل، سوفکل، اوريپيد، آريستوفان، مناندر، پلوتوس، ترنس، سنکا، کريستوفر مالرو، ويليام شکسپير، بن جانسن، پير کرني، ژان راسين، مولير، گوته، ايبسن، چخوف، پيراندللو، لورکا، ويليامز، برشت، آنوي، بکت، يونسکو، پينتر و آلبي آمده است.
در ميان چهره‌هاي جلد دوم مي‌توان به سه‌آمي موتوکيو، کارلو گولدوني، ويکتور هوگو، اسکار وايلد، ويليام باتلرپيتز، تي.اس. اليوت، ژان کوکتو، توفيق‌الحکيم، ناظم حکمت، ليليان هلمن، ويليام سارويان، امه سه رز، ژان ژنه، پيتر وايس، داريو فو، آرمان گاتي، گونترگراس، اسلاومير مروژک، آئول فوگارد، آرنولد وسکر، فرناندو آرابال، تام استوپارد، پيتر هانتکه، ادوارد باند و سام شپارد اشاره کرد.
منصور خلج به ازاي هر نمايشنامه‌نويس مطرح جهان به موازات تاريخ تئاتر، يک تصوير(عکس، مجسمه و...) را انتخاب کرده و در کنار نام و نام خانوادگي، تاريخ تولد و مرگ او قرار داده است. در کنار عکس، يک معرفي و مقدمه کوچک و مختصر آورده و بعد متن اصلي که در آن شرح زندگي و آثار و تحليل آمده و سر آخر نوبت به پانوشت و بيان منبع تحقيق شده است.
بخش‌هايي از زندگي و آثار و تحليل آثار ويليام سارويان
مثلاً درباره ويليام سارويان(1908-1981) مي‌خوانيم: پدرش يک کشيش ارمني تهيدست بود که پس از مهاجرت به سرزمين آمريکا حرفه‌اش را تغيير داد و به کشاورزي پرداخت. اما عمر چنداني نکرد و هنگامي که ويليام دو سال بيشتر نداشت چشم از جهان فرو بست. غبار يتيمي و فقر خيلي زود بر رخسار ويليام نشست. مادرش ناگزير تا هفت سالگي او را به پرورشگاه يتيمان سپرد... شانزده ساله بود که دريافت استعدد نوشتن دارد... سارويان در مقام نمايشنامه‌نويس کارش را با نمايشنامه"قلب من در کوهساران" در سال 1929 آغاز کرد. اين اثر نمايشنامه‌اي است صميمي و دلنشين و براي سارويان آغازي توام با موفقيت در صحنه تئاتر بود. آن گاه نمايشنامه"دوران زندگي شما" را نگاشت(1939) که بزرگ‌ترين جايزه ادبي آمريکا يعني پولتيزر را نصيبش کرد.
نمايشنامه‌هاي"عشق، آهنگ قديمي دل پذيري است"(1940)، "مردم نازنين" (1941)، "سلام آن طرفي‌ها" (1942)، "جيم رندي" (1947)، "اي ديوانه دور نشو" (1949)، "غارنشينان" (1957) و"گم شو پيرمرد" از ديگر نمايشنامه‌هاي سارويان است.
آثار سارويان ساده و روان‌ هستند و شخصيت‌هايش را غالباً مردمي عجيب، احساساتي و اساساً خوش قلب تشکيل مي‌دهند. آن‌ها عموماً از جامعه و اصل خود طرد شده‌اند و در محيط جديد احساس غربت و بيگانگي مي‌کنند.
سارويان خود بر اين عقيده است که نمايشنامه‌هاي من درام هستند. به دليل اين که اولاً نوشته شده‌اند، ثانياً نقش وجود خود را در آن‌ها مي‌بينيم، ثالثاً خودم هم از ‌آدم‌هاي نمايشنامه‌ام بوده‌ام و در نظر آن‌ها بيگانه نيستم.
در نمايشنامه"دوران زندگي شما"، سارويان عقيده خود را نسبت به زندگي چنين بيان مي‌کند: در دوران زندگي خود واقعاً زندگي کنيد تا در مدت کوتاهي که در اين جهان هستيد به غم و اندوه اين جهان نيفزاييد، بلکه با لبخند به حيات و شادي بي پايان زندگي چيزي بيفزاييد.
مخاطبان
منصور خلج درباره نگارش نمايشنامه‌نويسان جهان مي‌نويسد: نگارش کتاب حاضر، نخست به صورت علاقه شخصي نگارنده به زندگاني اين هنرمندان و سپس بازتاب آن به صورت آثار هنري و نمايشي اين نويسندگان در مواردي برايم بسيار جذاب آمد، سپس دريافتم که آن‌ها همگي به گونه‌اي مصرانه در مفاهيم زندگي به جست‌وجو و کنکاش برخاسته‌اند و هر کدام در افق انديشه خود چشم‌اندازهايي از هوش و نبوغ بشري را به ما نشان داده‌اند. آن‌ها به واقع فرزندان زمان خود و همه اعصار بوده‌اند.
اين علاقه شخصي خلج مي‌تواند علاقه شخصي هر اهل تئاتري باشد، چه آن‌ها که امروز تبديل به چهره‌هاي فعال و حرفه‌اي شده‌اند و چه آن‌ها که همواره خود را آماتور و تجربي معرفي مي‌کنند و چه آنان نيز که در آغاز راه هستند و دوست دارند که به خانواده تئاتر بپيوندند. خواندن سرگذشت ديگران مسير را آسان‌تر مي‌کند تا با انگيزه و علاقه بيشتري در اين راه گام بگذارند.
منصور خلج در جلد اول به 50 و در جلد دوم به 61 نفر مي‌پردازد که هر يک در پيچ و تاب زندگي منحصر به خود نبوغ و خلاقيت‌ شخصيتي‌اش را در قالب نمايشنامه براي همگان ارائه کرده است. شايد آشنايي با اينان زمينه را براي ديگران ايجاد کند تا چگونگي بهتر نوشتن را بياموزند و با برخورداري از شناخت بيشتر، آگاهي و تسلط بر توانمندي‌ها قلم را روان‌تر بر کاغذ بچرخانند.
اين نويسنده و محقق ايراني تاکنون بيش از 10 جلد کتاب ترجمه و تاليف کرده و نمايشنامه‌هاي متعددي نوشته‌ و يا برخي از آثارش را در صحنه کارگرداني کرده است. نمايشنامه‌نويسان جهان هم يکي از کتاب‌هاي خواندني اوست که علاوه بر دانشجويان، تمامي اهل تئاتر، مي‌توانند از اطلاعات موجود در اين دو کتاب استفاده بهينه‌اي داشته باشند. هر دو جلد توسط انتشارات سوره مهر روانه بازار شده است.

سلام دوستان

حاضریتون رو واسه فعالیت توی وبلاگ بزنید. لطفا

صفحه قبل « | » صفحه بعد